Giải Câu hỏi trang 119 SGK Sinh học 12

Lời giải

Giải thích phát sinh chủng loại là kết quả của quá trình tiến hoá

a) Các loài trong cùng một nhánh cùng mang đặc điểm của tổ tiên (do di truyền từ bố mẹ):

Trên sơ đồ cây, mỗi điểm phân nhánh ứng với một tổ tiên chung. Những đặc điểm xuất hiện ở tổ tiên (ví dụ: *Có xương sống*, *Hàm bản lề*, *4 chi*, *Màng ối*) được truyền lại cho tất cả các loài thuộc nhánh phát sinh từ tổ tiên đó.

- Vì đời con thừa hưởng các đặc điểm của bố mẹ (di truyền), nên khi một đặc điểm mới đã xuất hiện ở tổ tiên thì mọi loài con cháu trong nhánh đều giữ đặc điểm đó. Đây chính là biểu hiện của nguồn gốc chung: các loài trong một nhánh càng gần nhau thì càng chia sẻ nhiều đặc điểm tổ tiên (ví dụ Cá sấu và Sư tử cùng có *Màng ối*, *4 chi*, *Hàm bản lề*, *Có xương sống*).

b) Mỗi nhánh lại có đặc điểm riêng mới phát sinh (do biến dị và tổ hợp lại các gene):

Bên cạnh việc thừa hưởng đặc điểm của tổ tiên, đời con còn xuất hiện những đặc điểm mới nhờ biến dị (đột biến) và sự tổ hợp lại các gene qua sinh sản hữu tính. Những đặc điểm mới này chỉ đặc trưng riêng cho một nhánh, gọi là đặc điểm phát sinh (ví dụ: *Lông mao* chỉ có ở nhánh dẫn tới Sư tử).

- Khi một quần thể tích luỹ các biến dị mới và chịu tác động của chọn lọc tự nhiên, nó dần khác biệt với các quần thể khác và tách thành nhánh mới tại một điểm phân nhánh. Mỗi lần phân nhánh ứng với sự hình thành đặc điểm mới và sự phân li thành các dòng tiến hoá riêng.

c) Kết luận — phát sinh chủng loại là kết quả của tiến hoá:

Sự kết hợp của hai quá trình trên — di truyền (giữ lại đặc điểm tổ tiên) và biến dị + tổ hợp gene (tạo đặc điểm mới) — qua nhiều thế hệ và dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên đã làm các loài phân li dần từ tổ tiên chung. Mỗi điểm phân nhánh trên cây thể hiện một lần phân li, mỗi nhánh thể hiện một dòng tiến hoá. Do đó, cây phát sinh chủng loại phản ánh đúng lịch sử tiến hoá: toàn bộ sự đa dạng của các loài (từ Cá lưỡng tiêm, Cá mút đá, Cá hồi, Ếch, Cá sấu đến Sư tử) đều bắt nguồn từ tổ tiên chung và là kết quả của quá trình tiến hoá diễn ra liên tục trong thời gian dài.

Đáp số