Giải Bài 2 trang 113 SGK Sinh học 12
Đề bài
Với điều kiện như hiện nay, loài người có thể tiến hoá thành loài mới ngay trên Trái Đất hay không? Giải thích.
Lời giải
Trả lời: Với điều kiện như hiện nay, loài người RẤT KHÓ (gần như không thể) tiến hoá thành loài mới ngay trên Trái Đất.
Cơ sở lí thuyết: Loài mới chỉ hình thành khi một quần thể (hoặc nhóm quần thể) của loài gốc bị cách li sinh sản với các quần thể còn lại, tức là vốn gene của nó tách biệt, không trao đổi gene với phần còn lại của loài, rồi dưới tác động của các nhân tố tiến hoá (đột biến, chọn lọc tự nhiên, phiêu bạt di truyền…) mà tích luỹ dần khác biệt về di truyền cho đến khi xuất hiện cách li sinh sản hoàn toàn.
Áp dụng cho loài người hiện nay:
- Không còn cách li địa lí: Nhờ giao thông và sự di cư, con người ở khắp các châu lục đều có thể gặp gỡ và sinh con với nhau; không có quần thể người nào bị tách biệt hoàn toàn về mặt địa lí trong thời gian đủ dài.
- Dòng gene (di – nhập gene) diễn ra mạnh trên phạm vi toàn cầu: Sự kết hôn, sinh sản giữa người thuộc các dân tộc, chủng tộc khác nhau làm vốn gene của toàn bộ loài người luôn được trộn lẫn, "san bằng" mọi khác biệt di truyền mới nảy sinh ở từng vùng. Dòng gene mạnh ngăn cản sự phân hoá vốn gene thành các nhóm cách li sinh sản.
- Không có cách li sinh sản: Mọi nhóm người hiện nay vẫn giao phối được với nhau và sinh ra con cái hữu thụ, nghĩa là tất cả vẫn thuộc một loài duy nhất (*Homo sapiens*).
Kết luận: Vì không có cách li địa lí và dòng gene diễn ra mạnh trên toàn Trái Đất nên loài người không thể bị chia tách thành các nhóm cách li sinh sản. Do đó, với điều kiện như hiện nay, loài người gần như không thể tiến hoá thành loài mới ngay trên Trái Đất. (Về lí thuyết, loài mới chỉ có thể hình thành nếu một nhóm người bị cách li hoàn toàn trong thời gian rất dài, ví dụ một nhóm sống biệt lập trên một hành tinh khác.)
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.