Giải Bài 1 trang 113 SGK Sinh học 12

Lời giải

Điểm khác biệt về sự biến động tần số allele do chọn lọc tự nhiên (CLTN) và phiêu bạt di truyền (PBDT):

a) Về nguyên nhân và tính chất của sự biến đổi
- Chọn lọc tự nhiên: làm thay đổi tần số allele một cách không ngẫu nhiên, có hướng xác định. Allele quy định kiểu hình thích nghi (có lợi) sẽ tăng dần tần số, còn allele quy định kiểu hình kém thích nghi (có hại) sẽ giảm dần tần số qua các thế hệ.
- Phiêu bạt di truyền: làm thay đổi tần số allele một cách ngẫu nhiên, không theo hướng xác định. Một allele có thể tăng hoặc giảm tần số, thậm chí bị loại bỏ hoàn toàn hay trở nên phổ biến, không phụ thuộc vào giá trị thích nghi (có lợi hay có hại) của nó.

b) Về vai trò của giá trị thích nghi
- Chọn lọc tự nhiên: chiều hướng biến đổi tần số allele phụ thuộc vào giá trị thích nghi của allele trong môi trường sống → kết quả là quần thể ngày càng thích nghi hơn.
- Phiêu bạt di truyền: sự biến đổi tần số allele không liên quan đến giá trị thích nghi; allele có lợi vẫn có thể bị loại bỏ và allele có hại vẫn có thể được giữ lại.

c) Về ảnh hưởng của kích thước quần thể
- Chọn lọc tự nhiên: tác động ở mọi quần thể, kết quả tương đối ổn định và dự đoán được.
- Phiêu bạt di truyền: tác động mạnh và rõ rệt ở quần thể có kích thước nhỏ; quần thể càng nhỏ thì sự biến động ngẫu nhiên của tần số allele càng lớn.

Kết luận: CLTN biến đổi tần số allele theo hướng xác định, phụ thuộc giá trị thích nghi, làm quần thể thích nghi hơn; còn PBDT biến đổi tần số allele một cách ngẫu nhiên, không phụ thuộc giá trị thích nghi và thể hiện rõ ở quần thể nhỏ.

Đáp số