Giải Câu hỏi 1 trang 110 SGK Sinh học 12

Lời giải

Trả lời: Không. Thuốc kháng sinh không phải là tác nhân đột biến gây nên tính kháng thuốc ở vi khuẩn, mà chỉ đóng vai trò là nhân tố chọn lọc (tác nhân chọn lọc tự nhiên).

Giải thích:

a) Các đột biến làm cho vi khuẩn có khả năng kháng thuốc kháng sinh đã phát sinh một cách ngẫu nhiên, tự phát trong quần thể vi khuẩn từ trước, kể cả khi chưa hề tiếp xúc với thuốc kháng sinh. Đột biến xảy ra do sai sót trong quá trình nhân đôi DNA hoặc do các tác nhân gây đột biến khác, không phụ thuộc vào sự có mặt của thuốc kháng sinh.

b) Khi môi trường có thuốc kháng sinh, thuốc chỉ làm thay đổi điều kiện sống chứ không "tạo ra" đột biến kháng thuốc. Thuốc kháng sinh tiêu diệt những vi khuẩn mẫn cảm (không mang gene kháng thuốc), còn những vi khuẩn mang sẵn đột biến kháng thuốc thì sống sót, sinh sản và truyền lại đặc điểm kháng thuốc cho thế hệ sau.

c) Qua nhiều thế hệ, dưới tác động của chọn lọc tự nhiên (ở đây tác nhân chọn lọc là thuốc kháng sinh), tần số allele kháng thuốc trong quần thể tăng dần, làm hình thành quần thể vi khuẩn kháng thuốc. Như vậy, thuốc kháng sinh sàng lọc và giữ lại biến dị có lợi (kháng thuốc) đã có sẵn, chứ không phải là nguyên nhân sinh ra biến dị đó.

Kết luận: Thuốc kháng sinh là tác nhân chọn lọc chứ không phải tác nhân gây đột biến; tính kháng thuốc là kết quả của quá trình chọn lọc tự nhiên đối với các đột biến ngẫu nhiên đã phát sinh sẵn trong quần thể vi khuẩn.

Đáp số