Giải Bài 1 trang 122 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Nhận diện câu rút gọn trong lời thoại của Giu-li-ét

Câu rút gọn là câu mà khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần của câu nhằm làm cho câu gọn hơn, nhưng vẫn bảo đảm được thông tin cần truyền đạt. Dựa vào hoàn cảnh giao tiếp, người đọc (người nghe) vẫn khôi phục được thành phần bị lược.

Xét các câu trong lời thoại của Giu-li-ét:

- *"Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi."* → câu đầy đủ chủ ngữ – vị ngữ.
- *"Nhưng nếu chẳng phải là người họ Môn-ta-ghiu thì chàng cũng vẫn là chàng."* → câu đầy đủ.
- *"Hãy mang tên họ nào khác đi!"* → câu rút gọn. Đây là câu cầu khiến, đã lược bỏ chủ ngữ. Căn cứ vào ngữ cảnh (Giu-li-ét đang nói với Rô-mê-ô), có thể khôi phục chủ ngữ là *chàng*: "(Chàng) hãy mang tên họ nào khác đi!". Việc lược bỏ chủ ngữ giúp lời cầu khiến trở nên gọn, trực tiếp và tha thiết hơn.
- *"Chàng ơi!"* → câu đặc biệt (gọi – đáp), không phải câu rút gọn.
- *"Thế nào là họ Môn-ta-ghiu nhỉ?"* → câu đầy đủ.
- *"Rô-mê-ô chàng ơi, chàng hãy từ bỏ tên họ đi."* → có chủ ngữ *chàng*, là câu đầy đủ.
- *"Cái tên kia đâu có phải xương thịt của chàng, chàng hãy đổi nó lấy cả tấm thân em."* → câu đầy đủ.

Kết luận: Câu rút gọn là *"Hãy mang tên họ nào khác đi!"*; thành phần bị tỉnh lược là chủ ngữ (chủ ngữ được khôi phục là *chàng* – tức Rô-mê-ô).